Spermogram

Espermatozoids

njlnlk

Kada do začeća ne dolazi godinu dana i duže, jedna od prvih analiza koja se radi u okviru ispitivanja plodnosti muškarca je spermogram sa spermokulturom. Globalno, oko 15% parova ima probleme sa začećem, a otprilike polovina njih je u takvoj situaciji zbog lošeg kvaliteta sperme. Analiza semene tečnosti je osnov za donošenje važnih odluka vezanih za postavljanje dijagnoze i adekvatnog tretmana pacijenta.

Spermogram (tzv. nativni pregled sperme) predstavlja rutinsku analizu u ispitivanju plodnosti muškog partnera. Ovim pregledom se određuje broj spermatozoida (koncentracija i ukupan broj), pokretljivost spermatozoida (progresivno pokretni, pokretni, nepokretni), kao i njihova vitalnost. Osim toga, određuju se i parametri kao što je zapremina ejakulata, viskoznost, brzina likvefakcije, pH, kao i podaci vezani za aglutinaciju i agregaciju spermatozoida.

Spermocitogram pruža informacije vezane za morfologiju spermatozoida (promene na nivou glave, vrata i repa spermatozoida), kao i procenu prisustva i broja drugih ćelija kao sto su leukociti, eritrociti, epitelne ćelije, nezrele forme spermatozoida, bakterije itd.

Spermokultura je bakteriološko ispitivanje sperme. Ovom analizom se dobijaju podaci o prisustvu, vrsti i broju određenih mikroba koji mogu u značajnoj meri uticati na oplodnu moć muškarca. Na osnovu spermokulture, izradjuje se anti-biogram, odnosno dolazi se do saznanja na koje antiobiotike su osetljivi mikrobi izolovani u spermokulturi. Spermokultura se obično rutinski radi uz spermogram zbog toga što spermu čini preko 99% sekreta prostate i semenih vezikula a manje od 1% spermatozoida. Pošto je prostata u velikom broju slučajeva izvor bakterija u donjim delovima urogenitalnog trakta, spermokulturom često dobijemo dragocene podatke o inače skrivenoj infekciji.

Za analizu sperme neophodna je apstinencija od 3 – 5 dana. Ako je apstinencija kraća od 2 dana, može se naći manji broj spermatozoida, a posle apstinencije duže od 7 dana, opada njihova pokretljivost. Uzorak sperme se može dati u laboratoriji ili se može doneti od kuće. Prilikom donošenja uzorka u laboratoriju važno je pravilno transportovati uzorak da bi se sačuvao nativni kvalitet sperme. Uzorak se u laboratoriju mora doneti u roku od 30 minuta. Veoma je važno da se tokom transporta uzorak čuva na 37°C (obično se bočica sa uzorkom drži ispod pazuha, u direktnom kontaktu sa kožom). Neadekvatan način transporta utiče na pokretljivost spermatozoida i njihovu vitalnost.

Svetska zdravstvena organizacija (WHO) je 2010. godine izdala priručnik sa preporukama za izradu spermograma u kome je akcenat stavljen na standardizaciju postupaka i kontrolu kvaliteta analize spermograma. Analiza spermograma u našoj laboratoriji zasniva se na strogim kriterijumima i procedurama opisanim u ovom dokumentu.